بخش دوم: تغذیه، آمادهسازی بدنی و مقدمات پرواز
بهقلم: مجید ز.
توضیحی بر این قسمت
یکی از عمده مشکلاتی که باعث شده کبوتر بلندپرواز ایرانی به آنچه بهراستی لیاقتاش است نرسد و رکوردهایی در سطح جهانی بهجا نگذارد، ضعف سیستم تغذیه و نگهداری اولیه است. در تمام ورزشهای جهانِ امروز بدون استثنا، اساس در رشد و بالندگی، برنامهریزی علمی روی دو عامل «تغذیه» و «تمرینات» است. اگر ورزش در دنیای کنونی به چنین پیشرفتهایی نائل آمده، بهخاطر ایجاد مکانیزم هدفمند با چارچوبها و قواعد مشخص است که عیناً اجرا میشوند و با مقایسه با روشهای دیگران، مرتب اصلاح گردیده و ارتقا مییابند. این مسیر بالارونده و رشد چشمگیر آنهنگام کلید خورد که ارباب و اصحاب ورزش متوجه شدند روشهای جاری سنتی دیگر جوابگوی نیازهای آن ورزش و طبعاً جامعه نیست؛ متوجه شدند که در مقابل مشی ایستای سنتی و تکرار خود، باید جایگزینی گذارد که با چارچوبگذاری منضبط و واردکردن دیدگاههای نو در امور تغذیه و تربیت و تمرین، آن ورزش را از درون متحول کرد.
کبوترداری نیز چون هر ورزش دیگری، بایستی از دالانهای تاریک سنت و درجازدنهای فرسایشی، با یاریگرفتن از مشی علمی و سیستمهای نوین به میدان گستردهی بهبود و تکامل قدم بگذارد. تنها از مسیر «تلفیق نکتههای مفید سنتی با روشهای نوین علمی و اصول امروزی کبوترداری» است که چهرهی پویا و ارتقایابندهای از این ورزش فرحبخش را میشود بهنمایش گذاشت.
***
همانگونه که در شمارهی پیشین این جستار ذکر شد، بعد از جداسازی جوجهها از والدین در سن حدوداً ۳۵ روزگی، آنها را بایستی به محلی جداگانه منتقل کرد که آنرا «جوجهخوان» مینامیم. در این محل، لازم است تا ده روز متوالی مراحل تقویت جوجهها ادامه پیدا کند تا از لحاظ قوای بدنی به بالاترین سطح خود برسند و آمادهی تمرینات گردند. هدف ما از این سلسله یادداشتها، تمرکز جدی روی تغذیهی علمی، اصول نگهداری و در کل مراحل سرویسدهی و مدیریت جوجهها از بدو تولد تا پایان مرحلهی تمرینات است. در یادداشت فعلی، شرح «مختصر و مفید» نوع تغذیه و طرز استفاده از ویتامینها و املاح مورد نیاز جوجهها برای محدودهی زمانی ده روزه – از سن ۳۵ تا ۴۵ روزگی – ارائه میگردد.
نوع تغذیه: شیوهی داندهی و محتویات سبد غذایی
در روز بایستی دو بار به جوجهها دان داد: صبح و غروب. این کار باعث میشود که جوجهها تمام مدت سیر باشند و مراحل رشدشان بهخوبی ادامه پیدا کند. علاوه بر این، یکی از بدترین عوامل استرسزا، ضعف ناشی از سوء تغذیه است که شکنندگی در جوجهها را تشدید میکند و آنها را مستعد انواع بیماریها میسازد. بنابراین، لازم است که همهگاه جوجهها سیردان بشوند، مخصوصاً به دلیل خنکای هوا در شبهنگام، باید مطمئن شد که غروب به حد کافی دان برداشتهاند.
دان مورد نیاز جوجهها تا زمانی که هنوز کنارشان خیس است و اولین پر را ننداختهاند به شرح زیر است:
:: نخودهای مختلف به مقدار ۲۵ درصد: منبع اصلی پروتئین که برای ساخت پرها (کراتین) و قوامگرفتن استخوانبندی و ماهیچهها ضرورت اصلی است.
:: کافیشه ده درصد: منبع اصلی چربی و امگا ۶ مورد نیاز جوجهها
:: ده درصد ذرت: منبع هیدرو کربن، فیبر و امگا ۶، خصوصاً برای مناطق سردسیر ضروری است.
:: پنج درصد دانهی سویا تفتداده: بالاترین سطح پروتئین در دانهها (حدوداً ۳۵ درصد) و نیز منبع غنی امگا ۶
:: ده درصد جو: بهدلیل حجم بالای پروتئین و چربی غذای جوجهها، لازم است برای بالانسنگهداشتن سطح کلسترول، این مقدار جو در جیرهی غذاییشان گنجانده شود.
:: ده درصد قرماش: یکی از مقویترین دانههای موجود، مبنع مهم املاح و پروتئین
:: بیست درصد ارزن: بهخاطر سهولت در هضم، سطح نسبتاً کافی پروتئین (۱۰٪) و کربوهیدرات، انواع ویتامین ب و سرشار از املاحی چون آهن، پتاسیم، فسفر و نیاسین.
:: مابقی تخم جارو، عدس ریز، کمی تخم کتان و گاودانه، گندم،…
در این دورهی سنی، جوجهها در دانخوردن بسیار حریص هستند تا نیاز رشد خود را تامین کنند. برخلاف سنت رایج که جوجهها را برای قبل از تمرینات کم دان میدهند و فقط به ارزن بسنده میکنند، باز تکرار میکنیم که ابداً جوجهها را کمدان نگیرید، زیرا این چند روز اساسیترین دورهی تکمیل رشد ماهیچهها و سیستم ایمنی و عصبی جوجهها است.
با انداختن اولین پر، این مرحله را میشود به آرامی پایان داد (نه یکدفعه، بلکه به آرامی و با گذر چند روز). اگر جوجهخوان به حد کافی بزرگ است که جوجهها بتوانند در آن پر بخورند، بهتر است آنها را در همین محل نگه داشت و تمرینات اولیه را در همین جا شروع کرد تا سری دوم جوجهها از راه برسند. اگر فضای کافی و مستقل برای جوجهها ندارید، میتوانید آنها را به گنجهی مادهها منتقل کنید.
ادامهی خواندن… “اصول راهنما برای نگهداری، تربیت و آمادهسازی جوجهها (بخش دوم)”
