به قلم: حمید ضیا.
وقتی صحبت از جوجه و جوجهکشی میشود، بسیاری از دوستان تصوری غلط از آن دارند. این تصور که یک جفت کبوتر خوب یا عالی را با هم جفت کنند و جوجههای عالی بگیرند تقریباً همهگیر است. اما مسائل مهمی در این راستا رعایت نمیشوند که باعث پایین آمدن کیفیت جوجهها میگردند. در اینجا سعی خواهیم کرد به ترتیب به این موارد نادرست در جوجهکشی بپردازیم.
۱- مهمترین اشتباه جفت کردن و جوجهکشی خارج از فصل مقرر و طبیعی است. بهمن ماه تا خرداد بهترین زمان برای جوجهکشی است. دلایل آن را هم بارها بیان کردهایم که از مهمترین آنها ترشح فراوان هورمون جنسی و کمبود بیماریها است. البته با توجه به منطقهی آب و هوایی این زمان ممکن است کمی زودتر یا دیرتر انتخاب گردد که آن را مربی تشخیص میدهد.
۲- تغذیهی درست و کامل در دوران جوجهکشی نیز موردی است که کمتر رعایت میگردد. خیلی از دوستان به دلیل جفت کردن تعداد بالا توان مالی مهیا کردن دانهای متفاوت را ندارند. به همین دلیل جوجههایی پرورش میدهند که رشد خوبی ندارند. این ضعف شاید به چشم نیاید ولی در بنیهی جوجهها کاملاً موثر است.
دان کامل: جو، ارزن، برنج، تخم جارو، گندم (خیلی کم)، قرهماش، گاودانه، عدس، ماش، ذرت، کتان، بذرک، کلزا، کافشه، شاهدانه، آفتابگردان و نیجر.
۳- دادن آنتیبیوتیک برای جلوگیری از بیماریها اشتباه فاحش بعدی است. قبلاً نیز در این باره مطالبی نوشتهایم. دادن سه قطره آیورمکتین ۱٪ در دهان برای انگلزدایی و دورهی ۵ روزهی مترونیدازول و آمپرولیوم برای کنترل جمعیت پروتوزوآهای داخل بدن تنها داروهایی هستند که استفاده میگردند. واکسن نیز طبق دستور دامپزشک باید زده شود. فراموش نشود که مصرف مرتب پروبیوتیک به جای آنتیبیوتیک ضامن سلامتی جوجهها خواهد بود.
۴- گرفتن ساعت از جوجهها را میتوان یک اشتباه نابودگر نام نهاد. وظیفهی جوجهها فقط جلد شدن، شناسایی منطقه، و برگرداندن بازی و قرص کردن است. اگر به دنبال گرفتن ساعت باشید جوجهها را خراب خواهید کرد. اگر جوجهها خودشان تمایل به پرش سنگین دارند، هیچ ایرادی ندارد. جوجههای خودکار این گونهاند. اما ما نباید فشار به آنها بیاوریم. البته این امر مستلزم شناختن نسل جوجهها است. به همین دلیل نسلسازی از اصول کبوترداری به حساب میآید. کسانی که همیشه جوجهی فلهای خریداری میکنند از این مهم بینصیب هستند.
۵- با جوجهها مثل کهنهها رفتار کردن هم از کارهایی اشتباه رایج است. هستند جوجههایی که در بین کبکیها پرانده میشوند. شاید این کار جنبهی خودنمایی و تسلط برای مربی را نشان بدهد. اما کاری نادرست در رفتار با جوجه است. علاوه بر استرس زیاد که گم شدن و بیمار شدن را به همراه دارد، خیلی از این جوجهها از تکرار یا ارتقای ساعت در سالهای آتی بیبهره میشوند.
۶- تو دهنی زدن را میتوان در کل چه برای جوجه و چه برای کهنه غلط نامید، ولیکن به دلیل قوی نبودن جوجهها، این کار کاملاً مردود است.
ادامهی خواندن… “نادرستیهای فراگیر در تربیت و رفتار با کبوترهای جوان (جوجهها)”