مشخصات ظاهری کبوتر بلندپرواز ایرانی

به قلم: حمید ضیا.

ﻗﺒﻞ اﺯ ﻫﺮ ﭼﻴﺰ ﻻﺯﻡ می‌بینم ﺑﻪ ﺳﻪ ﻧﻜﺘﻪ‌ی ﻣﻬﻢ اشاره‌کنم. ﻧﻜﺘﻪ اﻭﻝ اینکه ﻣﺎ ﺩﺭ اﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﺑﻪ ﻋﻤﻮﻣﻴﺎﺕ می‌پردازیم ﻧﻪ استثنائات. ازاین‌رو ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺩﺭ بعضی ﻛﺒﻮﺗﺮﻫﺎ استثنائاتی ﭘﻴﺪا شوند ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ ﻫﻤﺨﻮانی ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻳﺎ ﻣﻐﺎﻳﺮﺕ ﺩاﺷﺘﻪ ﺑﺎشند. اﻳﻦ دقیقاً اشتباهی است که بعضی اﺯ ﻛﺒﻮﺗﺮﺩاﺭاﻥ ﻣﻮﻗﻊ اﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﺮﺗﻜﺐ می‌شوند و ﺁﻥ استثنائات ﺭا ﺳﺮﻟﻮﺣﻪ ﻗﺮاﺭ می‌دهند. ﻓﻘﻄ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﻛﻪ ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺧﻮبی داشته‌اند ﻛﻪ ﻳﻚ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺧﺎﺹ ﺩاﺷﺘﻪ، اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭا ﺑﻪ ﻫﻤﻪ‌ی ﻛﺒﻮﺗﺮﻫﺎ ﺗﻌﻤﻴﻢ می‌دهند و ﺑﺮ اﺳﺎﺱ ﺁﻥ ﻛﺒﻮﺗﺮ اﻧﺘﺨﺎﺏ می‌کنند.

همان‌طور ﻛﻪ عنوان اﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﻧﺸﺎﻥ می‌دهد ﻧﻜﺘﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻇﺎﻫﺮی ﻛﺒﻮﺗﺮ بلندپرواز مدنظر اﺳﺖ ﻧﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ ﺑﺎطنی. پرشی ﺑﻮﺩﻥ ﻳﻚ ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺑﻪ ﺩﻭ ﻋﺎﻣﻞ بستگی ﺩاﺭﺩ: ﻇﺎﻫﺮ و ﺫاﺕ. ﻣﺎ نمی‌توانیم ﺫاﺕ ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺭا ﺑﺒﻴﻨﻴﻢ و ﺗﻨﻬﺎ ﺭاﻩ ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ ﺫاﺕ، ﻣﺤﻚ ﺯﺩﻥ ﻛﺒﻮﺗﺮ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻇﺎﻫﺮی ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ۲۵ ﻳﺎ ۳۰ ﺩﺭﺻﺪ ﻫﺪﻑ ما را ﺩﻧﺒﺎﻝ می‌کنند ﺭا می‌توان ﺩﻳﺪ و ﺑﺮﺭسی ﻛﺮﺩ. بعضی اﻓﺮاﺩ ﻣﺪعی ﺩﺭﺻﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮی اﺯ اﻳﻦ «ظاهرخوانی» ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺎ ﻧﻪ آن را ﻛﺘﻤﺎﻥ ﻛﺮﺩﻩ و ﻧﻪ تائید می‌کنیم. ﻣﺜﺎﻝ همیشگی ﻣﺎ ﺩﺭ اﻳﻦ ﻣﻮﺭﺩ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺨﺺ ورزشکاری است ﻛﻪ ﺑﺪنی کاملاً آماده و ﻋﻀﻼنی ﺩاﺭﺩ اﻣﺎ ﻣﺎ نمی‌توانیم ﺑﮕﻮﻳﻴﻢ ﻛﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ ﻗﺪﺭﺕ و ﺗﺤﻤﻞ سختی ﺩﻭﻳﺪﻥ ﻳﻚ ﺩﻭی ﻣﺎﺭاﺗﻦ و ﻳﺎ ﺣﻤﻞ ﻳﻚ ﻭﺯﻧﻪ‌ی ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺭا ﺩاﺭﺩ. اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ اﻣﺮ بازمی‌گردد ﺑﻪ ﺫاﺕ و ﻗﺪﺭﺕ ﻧﻔﺲ اﻭ. ﻧﻜﺘﻪ‌ی ﺁﺧﺮ این است ﻛﻪ ﻛﺒﻮﺗﺮﻫﺎی مورد بحث ﻣﺎ ﻛﺒﻮﺗﺮﻫﺎی ﭘﺮﻳﺪﻩ و ﺟﻮاﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﻪ ﺟﺎﺧﻮاﺏ و ﭘﻴﺮ.

ﺣﺎﻝ به‌صورت ﻋﻤﻮمی ﻳﻚ ﻛﺒﻮﺗﺮ بلندپرواز اﻳﺮانی ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ظاهری‌ای ﺩاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟

  • ﻗﺒﻞ اﺯ هر چیز ﺳﻼﻣﺖ اﻭ مدنظر اﺳﺖ. ﻳﻚ ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺳﺎﻟﻢ ﭘﻒ نمی‌کند، ﻧﻮﻙ و پاهایش ﭘﺮﺧﻮﻥ و ﺩاﺭای ﭘﺮﻫﺎیی ﺗﻤﻴﺰ و شفاف اﺳﺖ.
  • ﻫﻤﻮاﺭﻩ ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺭا ﺭﻭی ﺯﻣﻴﻦ ﺻﺎﻑ ﺑﺮﺭسی ﻛﻨﻴﺪ ﻧﻪ ﺭﻭی نی و ﻳﺎ ﺟﻌﺒﻪ. ﭼﺮاﻛﻪ ﺩﺭ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻭﺿﻌﻴﺖ طبیعی‌اش ﺭا ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ می‌گذارد. درحالی‌که ﺭﻭی نی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺩﻻﻳﻞ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدﻥ نی، ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺧﻮﺩ ﺭا ﺧﻮﺏ ﻧﺸﺎﻥ ﺑﺪﻫﺪ.
  • مسلماً ﻳﻚ ﻛﺒﻮﺗﺮ ﭘﺮﻳﺪﻩ ﺑﺪنی ﻋﻀﻼنی ﺩاﺭﺩ. اﻳﻦ ﺑﺪﻥ ﻋﻀﻼنی ﺑﺎﻋﺚ می‌گردد ﻛﻪ ﻓﺮم و اﺳﺘﻴﻞ ﺧﺎصی ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﮕﻴﺮﺩ. اﻭﻟﻴﻦ ﭼﻴﺰی ﻛﻪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ می‌آید ﺳﻴﻨﻪ‌ی روبه‌جلو است. ﻋﻀﻼﺕ ﺳﻴﻨﻪ به‌عنوان کمک‌کننده ﺩﺭ ﭘﺮﻭاﺯ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻮﺏ و ﻗﻮی ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺳﻴﻨﻪ‌ی ﻗﻮی روبه‌جلو و ﺑﺎﻻﺳﺖ ﻛﻪ درنتیجه‌ی اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ، ﺑﺪﻥ خالتی اریب ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺯﻣﻴﻦ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺩﻡ ﭘﻴﺪا می‌کند. یعنی اﻧﺘﻬﺎی ﺩﻡ ﺑﺎ ﺯﻣﻴﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﻧﺎﻣﺤﺴﻮﺱ پیداکرده و ﻳﺎ ﻧﺰﺩﻳﻚ زمین قرار می‌گیرد. ﻓﺮاﺥ ﺑﻮﺩﻥ ﺳﻴﻨﻪ تأثیری ﺩﺭ ﻗﺪﺭﺕ ﭘﺮﻭاﺯ ﻧﺪاﺭﺩ. ﺳﻴﻨﻪ‌ی ﻓﺮاﺥ ﻓﻘﻄ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻮﻉ ﭘﺮﺵ ﺭا آرام‌تر ﻳﺎ اصطلاحاً نرم‌پر کند. سینه‌های جمع‌وجور عموماً ﺗﻴﺰ ﭘﺮﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺷﺎﻳﺪ اﻳﻦ به خاطر ﺳﻂﺢ ﺗﻤﺎﺱ ﻛﻤﺘﺮ آﻥ ﺑﺎ ﻫﻮا ﺩﺭ ﺣﻴﻦ ﭘﺮﻭاﺯ ﺑﺎﺷﺪ. به‌هرﺣﺎﻝ ﺩﺭ ﻫﺮ دو صورت ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺑﺎﻳﺪ سینه‌اش ﺭا ﺟﻠﻮ ﺑﺪﻫﺪ و ﺑﺎﻻ ﺑﻜﺸﺪ.
  • ﺳﺮ و ﮔﺮﺩﻥ ﺑﺎﻳﺪ کمی ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻘﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺳﺮ و ﮔﺮﺩﻥ ﺁﻭﻳﺰاﻥ و روبه‌جلو ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻋﻀﻼﺕ ﺿﻌﻴﻒ گردن اﺳﺖ. ﻛﺒﻮﺗﺮ ﺳﺎﻋﺖ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺩاﺭای ﻋﻀﻼتی ﻗﻮی ﺩﺭ اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ اﺳﺖ.

ادامه‌ی خواندن… “مشخصات ظاهری کبوتر بلندپرواز ایرانی”

استانداردهای کبوتر پرشی ایرانی

به قلم: مجید ز.

برای ارتقای کیفی کبوتر بلندپرواز ایرانی، اولین سوالی که به ذهن خطور می‌کند این است: اصولاً ما به‌دنبال چه استانداردهایی برای کبوتر خود هستیم؟ کبوتر ایده‌آل ما چه مشخصاتی باید داشته باشد؟ شاید این سئوال‌ها در وهله‌ی اول بدیهی یا حتا بی‌مورد به‌نظر بیایند، اما وقتی پاسخ افراد مختلف را کنار هم می‌گذاریم و تفاوت‌ها و حتا تضادها را می‌بینیم، می‌فهمیم که قبل از اقدام به اصلاح نژاد، ابتدا بایستی تعریف درستی از کیفیت و شاخصه‌های پروازی کبوتر داشته باشیم؛ تعریفی جامع و بابنیاد که بتواند اهل خبره و عموم را قانع کند.

تقسیم‌بندی گونه‌های کبوتر ایرانی

کبوتر ایرانی از لحاظ کلی به چهار گونه‌ی متفاوت تقسیم می‌شود:
 
بلندپرواز: که اختصاص دارد به شهرهای تهران، کاشان و قم. این‌گونه کبوتر که به‌شکل تیپی یا انفرادی می‌پرد، بیش‌تر گرد بام و در ارتفاع بالا می‌چرخد و ساعت پرواز بالایی دارد.
 
کوتاه‌پر: مثل کبوتران شیرازی و مشهدی. این‌ها بعد از مدتی کوتاه گرد بام چرخیدن (به شکل تیپی) در ارتقاعی که به‌راحتی قابل رویت هستند، به سمتی رفته و دور می‌شوند و مجدداً باز می‌گردند و به سمت دیگری می‌روند. ساعت این کبوتران حداکثر دو تا سه ساعت تخمین زده می‌شود.
 
نقش: مثل نوک‌قناری‌ها و دیگر کبوتران تزئینی یا خال‌های مهر که در اقصا‌ نقاط میهن‌مان یافت می‌شوند.
 
نامه‌بر یا مسافتی: کبوتران مسافت‌رو که از خانواده‌ی هومرها هستند. این کبوتران در فاصله‌‌ای دور رها می‌شوند و با سرعت خود را به خانه می‌رسانند. هر چه سریع‌تر برسند، امتیاز بهتری در مسابقه می‌آورند.
 

در این‌جا بایستی خاطرنشان کنیم که منظور از استاندارد کبوتر بلندپرواز ایرانی در عنوان مقاله، کبوتران «بلندپرواز» به‌ویژه گونه‌ی تهرانی است.

ارتقای ژنتیکی چیست؟

ارتقای ژنتیکی در کلامی ساده، تقویت ژن‌های مفید و مثبت کبوتر و جایگزینی این ژن‌ها در جای ژن‌های ضعیف و معیوب است. بنابراین تعریف، دو عمل باید پایاپای انجام شوند: ژن‌های خوب تقویت و ازدیاد شوند و دوم، ژن‌های بد و معیوب از دایره‌ی تکثیر خارج شوند.

ژن غالب و ژن مغلوب

از لحاظ طیف رنگ‌ها، ضمن توضیح رنگ‌های اصلی و رنگ‌های تلفیقی، ژن‌های غالب و مغلوب، نمودار قدرت و پایداری هر رنگ هنگام تکثیر در مقابل رنگ یا رنگ‌های دیگر است. در این باره مقالاتی در همین وبگاه منتشر شده‌اند که حاصل تحقیقات دامنه‌دار پژوهشگران هستند.

از لحاظ ظاهر نیز ژن‌ها غالب و مغلوب هستند. برای مثال، ژن کاکل مغلوب است و ما موقعی می‌توانیم جوجه‌ی کاکلی بکشیم که هر دو جفت این ژن را داشته باشند.

اما در باب کیفیت کبوتر ایرانی، طبقه‌بندی دقیقی روی ژن‌های غالب یا مغلوب صورت نگرفته است. برای مثال، ما می‌دانیم اگر کبوتر بند را با کبوتری دیگر که بازی‌دار است تن کنیم، احتمال گرفتن جوجه‌ی بند بسیار است، اما درصد این احتمال را به‌طور دقیق نمی‌دانیم. برای همین، در راه رسیدن به استانداردهای ایده‌آل کبوتر ایرانی بایستی حتی‌المقدور کبوترهای ایراددار را از گردونه‌ی جوجه‌کشی خارج کرد.

ادامه‌ی خواندن… “استانداردهای کبوتر پرشی ایرانی”