به قلم: حمید ضیا.
در مقالات گذشته در مورد استاندارد کبوتر پرشی و آنچه ایدهآل است بسیار گفتهایم. آنها را چه روی زمین که سی درصدِ شناخت کبوتر است و چه در آسمان بررسی کردهایم، پس به تکرار مکررات نمیپردازیم.
کبوترهای بلند پرواز ایرانی از نظر مایهگیر شدن به دو دسته اصلی تقسیم میگردند. دسته اول آنهایی که اصطلاحاً بالا و پایین میکنند و دسته دوم آنهایی که به دل مایه میچسبند. سوال این است که کدام نوع بهتر هستند و چرا؟
برای بهتر بررسی کردن، باید اول به شرایط آب و هوایی نظری انداخت. ایران به عنوان کشوری که رو به خشکی مفرط از بیآبی و گرمای مزاید میرود، در اکثر نقاط پرش برای کبوتران بسیار سخت و نفسگیر میشود. این با در نظر نگرفتن آلودگی هوا و به شرط هوای تمیز است که اگر آلودگی را به آن اضافه کنیم دیگر شرایط از وضعیت بد به وخیم تمایل پیدا میکند. وجود این نوع آب و هوا مسلماً کبوتر مقاوم میطلبد. کبوتری که بتواند از پس این شرایط بر بیاید.
در قدیم اکثر شهرهای ایران آب و هوایی معتدل و چهار فصل داشته و به قول قدیمیها ییلاق و قشلاقهای دلچسبی در این سرزمین خوش آب و هوا وجود داشته. این مهم بر سبکوسیاق کبوترپرانی نیز تاثیر به سزایی گذاشته که مهمترین آنها سبک پرش بالا و پایین کردن و نمایش دادن کبوترها بود. در یک آب و هوای معتدل کبوترها به راحتی به دل مایه رفته ساعتی پریده و پایین میآیند و دوباره اوج میگیرند. این کار در طول روز چندین بار تکرار میگردد که به آن «نمایش» میگویند. کبوتر در یک آب و هوای معتدل به راحتی چندین بار بالا و پایین میکند بیآنکه فشاری را متحمل گردد. البته از نظر آناتومی کبوتر این بالا و پایین کردنها را جهت دریافت اکسیژنِ بیشتر انجام میدهد. همانطور که میدانیم هر چقدر از سطح زمین بالاتر میرویم اکسیژن رقیقتر شده و عمل تنفس سختتر میگردد. کبوتر برای دریافت اکسیژنِ بیشتر ارتفاعش را کم میکند و پس از اکسیژنگیری دوباره اوج میگیرد.
خب، این برای قدیم بود که دمای هوا نهایتا ۳۵ درجه میشد و اکثر روزهای تابستان مخصوصاً تیر ماه مطبوع و دلنشین بود. اما با عوض شدن شرایط زیست محیطی، ما نیز باید سبک پرش کبوترانمان را عوض کنیم. در آب و هوای امروزی ایران، کبوتری که از اوج به تنگ بام بیاید به سختی میتواند دوباره خود را به اوج برساند. دلیل آن هم کاملاً مشخص است. وقتی کبوتر تا ۱۰۰ متری بام پایین بیاید که معمولاً نزدیک به ظهر است دمای حاصله از انعکاس خورشید ممکن است به بالای ۴۰ درجه برسد، همین امر بالا رفتن را برای کبوتری که ۴ تا ۶ ساعت پریده و نیمه خسته است بسیار دشوار میکند. در نظر بگیرید سر ظهر کبوتری که تا تنگ بام آمده باید حداقل دوباره ۷۰۰ متر اوج بگیرد تا به هوای خنکتر برسد. همین پرش ده بیست دقیقهای میتواند دمار از کبوتر در بیاورد. برای اثبات این حرف به لیست مسابقات نگاه کنید. خواهید دید که هر بار که کبوترها به تنگ بام آمدهاند خیل عظیمی از آنها نشستهاند. چون همین بالا رفتن در گرمای شدید انرژی هنگفتی از آنها میگیرد.
ادامهی خواندن… “کبوتر مایهرو و کبوتر بالا و پایین کن (کبوتر نوین بلندپرواز ایرانی)”