به قلم: مجید ز.
اینروزها که مراحل آمادهسازی کبوترها برای جفتکردن را پشت سر گذاشتهایم و کبوترپروران مشغول تنکردن مایهکفترهای خود هستند، لازم است نکاتی را فهرستوار یادآوری کنیم که بهواقع ریزهکاریهای فنی و مدیریتی در جوجهکشی هستند. با رعایت این نکات کلیدی میتوان بهترین نتایج را از زحمات خود در این فصل گرفت. در این جستار به شماری از مواردی که مربوط هستند به «بعد از جفتکردن کبوتران تا هنگام بارآمدن جوجهها و رسیدن به سن چهار هفتگی» اشاره میکنیم. مد نظر ما در اینجا طبعاً کیفیت پرش جوجهها نیست؛ مرکزیت توجه ما تشریح ظرافتها و نکات کاربردی گوناگونی است که برای پشت سرگذاشتن یکنوبت جوجهکشی موفق و عایدشدن بهترین نتیجه از لحاظ تعداد جوجهها و سلامت آنها میتوانند دستمایهی کارمان باشند.
***
قبل از هر چیز باید توجه داشت که لازمهی جوجهکشی سالم و بینقص، داشتن جفتهای سالم و بینقص است. بهترین و اصیلترین کبوتران نیز اگر از سلامت کامل برخوردار نباشند، نمیتوانند جفتهای قابل اتکایی برای جوجهکشی باشند، درست مثل بهترین فوتبالیستی که بهخاطر درد کلیه شدید، قادر به حضور در مسابقه نباشد. بنابراین، سلامت مایهکفترها، شرط اولیه و تعیینکننده در جوجهکشی است.
در همین راستا، حضور یک کبوتر مریض یا حتا مشکوک به مریضی در چرخهی جوجهکشی، با انتفال بیماری به دیگر جفتها و سپس جوجههای کوچک و شیوع آن در گنجه میتواند صدمات جبرانناپذیری به جوجهکشی ما بزند. از آنجا که جوجههای «گلِ سرخی» بهترین سری جوجهها هستند، بالابردن ضریب اطمینان در جوجهکشی با احتیاطهای لازم و رعایت نکات پیشگیرنده، بهترین نتیجه را عایدمان خواهد کرد.
گاه در مراحل جوجهکشی مشاهده میشود که یک ماده نسبت به نر خود بیمیلی نشان میدهد یا جفتها به تخمها یا جوجههای خود بیاهمیت شدهاند. این خود میتواند نشانهای از بیماری یکی از طرفین باشد که با تشخیص سریع و صحیح، بایستی به جداکردن آن از گلهی جفتها اقدام نمود و تخمها یا جوجهها را زیر دیگران حمال (دایه) کرد. کبوتر بیمار را در گنجهی جوجهکشی و میان جفتها نگه ندارید و حتماً در محلی جداگانه مداوا کنید.
در هنگام جوجهکشی، بایستی از آوردن کبوترهای غریبه جداً خودداری نمود. کبوتری با ظاهری سالم ممکن است باطناً ناقل بیماری باشد. نکتهی قابل تامل این است که کبوترانی که درون یک گنجه با هم زندگی میکنند، با شرایط آن گنجه سازگار شدهاند و سیستم ایمنی بدنشان با شرایط باکتریایی و خاص آن گنجه تطبیقپذیری پیدا کرده است. با ورود کبوتر(ان) جدید به گنجه، این جو ایمنی مختل میشود، زیرا حتا اگر کبوتر(ان) تازهوارد سالم باشد، با فضای خاص گنجهی ما همخوانی ندارد و باکتریهای جدیدی را از چرخهی زندگی قبلی خود وارد این چرخه میکند که ممکن است موجب بیماری خود یا دیگر کبوتران بشود. در ضمن، ورود عضو جدید سطح استرس را در گنجه بالا میبرد که خود یکی از عوامل تشدید و شیوع بیماریهاست.
چنانچه مجبور بودید کبوتری غریبه را برای جوجهکشی به بام خود بیاورید، توصیه میشود که آن وجفتاش را در محلی جداگانه و دور از گنجهی اصلی نگهداری کنید.
از فضلهی کبوتر میشود تا حد زیادی به سلامت آن پی برد. مدفوع پشکلی شکل قهوهای رنگ (گاه سبز متمایل به قهوهای) با مقداری سفیدی بر آن ایدهآل است. نبود سفیدی (اوره در ادرار) روی فضله و یا زرد یا سبز بودن آن نشانهی ضعف یا بیماری کبدی در کبوتر است؛ گاه نیز حکایت از نوعی عفونت باکتریایی دارد که باید درمان شود.
ادامهی خواندن… “نکاتی کاربردی برای بالابردن کیفیت در جوجهکشی”
