به قلم: حمید ضیا.
یکی از مقولات مهم در پرش کبوتر که شاید بتوان آن را مهمترین امر بعد از ذات، سو و پرش دانست تغذیه است. یک تغذیهی سالم، درست و کامل میتواند چنان تغییری در پرش ایجاد کند که نتیجهی آن خارقالعاده باشد.
در مورد تغذیه مطالب و نوشتارهای بسیاری ارائه کردهایم که در اینجا قصد نداریم به آنها بپردازیم. دوستان با مراجعه به مقالات قدیمیتر میتوانند شیوههای تغذیهی صحیح را مطالعه بکنند.
یکی از اشتباهات کبوترپرانی سنتی، سیستم تکدانی است. این سیستم اساساً برای روزهای اولیهی پرش، چه کهنه کبوتر و چه جوجه بسیار رواج دارد. هدف اصلی تکدان کردن که عموماً ارزن است کم کردن وزن کبوتر برای روزهای اول و یا تحت کنترل نگه داشتم جوجهها در روزهای اولیه جلد شدن است. دلیل انتخاب ارزن سبک بودن و کم حجم بودن آن است.
این سیستم عوارض بدی به همراه خواهد داشت که در بعضی موارد جبران ناپذیر هستند.
اجازه بدهید با جوجهها شروع کنیم. در سیستم تکدانی جوجه را قبل از بیرون کردن با ارزن خالی تغذیه میکنند و معمولاً هم دان را کم میگیرند تا جوجه تحت کنترل باشد و به قول معروف مایهگیر نشود. جوجه در این سن شدیداً برای رشد نیاز به مواد مغذی دارد. رشد خوب و سلامت جوجه در این سن ضامن پرش خوب و قوی دوران بلوغ است. ما با دادن ارزن کم عملاً آنها را از مواد مغذی دریغ میکنیم. حتی خیلی از کبوترداران میگویند فقط برای چند روز چنین میکنند تا جوجه خوب جلد شود. شاید این همان دلیلی باشد که بعضی از جوجههایی که در جوجگی محشر میپرند بعد از قلم یا سال بعد افت ساعت پیدا میکنند. جوجهی ذاتدار چه دان خوب خورده باشد چه نخورده باشد اقتضای ذاتش او را به دل مایه میبرد. او میخواهد پرش خوب خود را به نمایش بگذارد. او از جانش با تمام توان مایه میگذارد. اما وقتی که سوخت بدنش که در سیستم تکدانی مقدار کمی ارزن است تمام میشود در دل مایه خود را رها میکند. مثل دوندهای که تمام توان خود را در دویدن در راه رفت گذاشته و برای برگشت به مقصد دیگر انرژی ندارد؛ این جوجه خوش ذات نیز توان برگشت ندارد و خود را به اولین مقصد که کبوتر دارد میرساند، البته آن مقصد ممکن است بام خودش باشد یا بام دیگری. اینجا است که میگوییم جوجه مقصر نیست و مربی مقصر اصلی است. از طرفی جوجههای خوبی که ساعت قابل قبولی با تکدانی پریدهاند در حقیقت عضله سوزاندهاند. مانند کودکی که با تغذیهی خراب وزنهی سنگین بزند که اصطلاحاً میگویند: «سوخته است». جوجهای که عضله بسوزاند مستعد این است که نتواند عضلات را ترمیم کند و سال دیگر با افت ساعت مواجه گردد. پس فراموش نکنیم که سلامت عضلات جوجه ضامن پرش کهنگی است.
