دسته: مقاله‌ها

برگردان به فارسی: حمید ضیا.

نوشته‌ی زیر ترجمه‌ی یکی‌ از مقاله‌های دکتر رابرت منجایل (Dr. ROBERT MANGILE) با عنوان «نگاهی‌ به جوجه‌ی نوزاد کبوتر» است که آن را برای بخش چهارم از سری مطالب «ژنتیک کبوتر» در نظر گرفتیم.

اهمیت بوجود آوردن یک استاندارد ژنتیکی‌ همیشه مورد تقدیر قرار می‌گیرد مخصوصاً وقتی‌ که ما رابطه‌ی بین جوجه‌ی تازه سر از تخم در آورده را با بالغ شده‌ی آن درک بکنیم. در این زمینه فاکتور‌های زیادی هستند که دخالت دارند.

مهم‌تر اینکه همیشه باید به خاطر داشته باشیم که بوجود آوردن چند روش اولیه با در نظر گرفتن نوع کلک یا مو‌های بعد از در آمدن از تخم (NATAL DOWN) و رنگ‌دانه‌ها، هیچ‌گاه بدون خطا نخواهد بود.

حال با دانستن انواع مو‌ها (برای راحتی‌ و کوتاهی‌ از این به بعد از عبارت مو‌ها استفاده می‌کنم) و رنگ پوست جوجه‌ی نوزاد می‌توانیم به رنگی‌ که در سنین بلوغ خواهد داشت برسیم.

وجود گسترده‌ی انواع نژاد‌های کبوتر اهلی ما را بر آن داشته که به دنبال یک سری اطلاعات بنیانی از آغاز شروع زندگی‌ آن بگردیم. این اطلاعات اولیه در بین کبوتران وحشی با اینکه شرایط اقلیمی آن‌ها را اندکی‌ متفاوت کرده است، تقریباً یکسان است. پس به خاطر همین یک‌دستی نسبی‌ و اینکه کبوتر وحشی مبنای استاندارد ماست، ما نیز کبوتر وحشی را برای برداشت‌هایی که از نوزاد‌های کبوتران می‌کنیم، معیار قرار می‌دهیم.

طول مو‌های جوجه‌ی کبوتر وحشی نه بلند و نه کوتاه است. در صورتی که تجربه به من نشان داده است که ژن سوسکی موهای بلندتر و بعضی‌ از نوک قناری‌ها مو‌های کوتاه‌تر نسبت به کبوتر وحشی بوجود می‌آورند.

دکتر هلندر در صفحه‌‌ی چهل کتاب خود با عنوان «اصالت و گذاری به ژنتیک کبوتر (ORIGINS AND EXCURSIONS IN PIGEON GENETICS)» می‌نویسد: «در ابتدا ژن کم‌رنگ (DILUTION) تنها عامل کوتاهی‌ مو (Short_Downed) شناخته می‌شد. اما همین‌طور که دیگر رنگ‌ها و ژن‌ها مورد مطالعه قرار می‌گرفتند مشخص شد که ژن کم‌رنگ (d) تنها عامل نیست. مو‌های کوتاه به صورت معمول در سرور (St)، هوموزایگوت محو، قهوه‌ای محو، سفید زال، کم‌رنگ با چشم‌های صورتی‌، و احتمالاً چندین رنگ دیگر نیز وجود دارد…»

ادامه‌ی خواندن… “ژنتیک کبوتر (بخش چهارم)”

به قلم: حمید ضیا.

در ادامه‌ی مبحث ژنتیک بدون مقدمه به ژن پخش یا یکدست (Spread) می‌پردازیم.

ژن پخش یا یک‌دست (Spread) با علامت ژنتیکی‌ (S):

 

با اینکه این ژن در بین کبوتر‌ها بسیار رایج است اما کم و بیش ناشناخته می‌باشد. بسیاری از کبوتربازان ژن زاغ را با هما دودی (رنگ عکس بالا) یکی‌ نمی‌دانند. یا دم‌سبز را با دم‌سیاه یکی‌ می‌دانند. همانطور که قبلاً گفتیم حدود ۶۰ سال پیش آقای دکتر هلندر (w. F. Hollaner) چنین گفته است: رنگ‌دانه‌ها در پر به دو صورت آمده‌اند: یا در پر پخش شده‌اند مانند خط‌ها روی بال و یا در پر گیر کرده‌اند (مخفی‌ مانده‌اند) مانند بقیه‌ی بدن. مثلاً در مورد کبوتر سبز، در جایی که رنگ‌دانه‌ها پخش شده‌اند آن‌ها نور را جذب می‌کنند و ما آن‌ها را سیاه می‌بینیم و در جایی که در پر گیر کرده‌اند انعکاس نور بیشتر است و ما آن‌ها را خاکستری می‌بینیم.

ادامه‌ی خواندن… “ژنتیک کبوتر (بخش سوم)”

به قلم: حمید ضیا.

اگر به یاد داشته باشید در بخش نخست به انواع رنگ‌های اصلی‌ پرداختیم. حالا در قسمت دوم مبحث ژنتیک کبوتر به انواع طرح‌ها، رنگ چشم و رنگ قرمز یا سرخ مغلوب می‌‌پردازیم. برای بهتر فهمیدن قرمز مغلوب باید اول به طرح‌ها بپردازیم. آشنائی با طرح‎ها و رنگ چشم در شناسائی بهتر کبوتر‌های‎مان و پی‌ بردن به اصالت آن‎ها کمک خواهد کرد. بوده و هستند دوستانی که همواره از اینکه مثلاً کبوتر سبز آن‎ها جوجه های زاغ می‎دهد شاکی‌ هستند و یا هرگز از سرور نمی‎تواند سرور بکشند. این مسائل با دانستن کمی‌ علم ژنتیک به راحتی حل می‌شوند و اگر دوستان زحمت این را به خود بدهند که هر یافته‌ای را در مورد کبوتران خوب‌شان (فقط و فقط کبوتران خوب‌شان و نه هر کبوتری) پیدا می‌کنند یادداشت کنند و این را به صورت یک عادت مثبت در خود پرورش بدهند، پس از چندین نسل کبوتران اصیل آن‌ها دارای شناسنامه خواهند بود. این کار را کبوتربازان قدیمی‌ نیز به طور غیر علمی‌ انجام می‌داده‌اند اما روشی‌ که آن‌ها اجرا می‌کرده‌اند فقط محدود به یک یا دو رنگ مختلف می‌‌شده است. کبوتر‌های سفید کاکلی رحمان خان نمونه‌ی بارز عرض بنده هستند. با شنیدن اسم رحمان خان و دیدن رنگ سفید و کاکل به طور اتوماتیک شناسنامه‌ی این کبوتر باز می‌شود و شما می‌دانید که این کبوتر پشت در پشت سفید است، داری قدرت پرش عالی‌ است و غیره و غیره… این یک نوع شناسنامه‌ی سنتی است که دهان به دهان چرخیده. حال اگر شما این شناسنامه را به صورت کتبی‌ داشته باشید و به صورت سند ارائه بدهید، نه یک قدم که صد قدم از دیگران جلوتر خواهید بود.

طرح‌های کبوتر (Patterns):

کبوتر‌ها به طور عمومی داری چهار طرح هستند. این طرح‌ها هیچ ربطی‌ به رنگ آن‌ها ندارند. این طرح‌ها در تمام رنگ‌ها وجود دارند حتی اگر ما نتوانیم آن‌ها را ببینیم. مثلاً یک سفید مهر را در نظر بگیرید، اینطور به نظر می‌آید که شامل هیچ‌کدام از این طرح‌ها نمی‌شود، اما به محض اینکه آن را با یک سبز استاندارد جفت کنید با دیدن جوجه‌ها متوجه خواهید شد که چه طرحی را داراست. طرح‌های مختلف عبارتند از:

۱- بدون خط (barless) با علامت ژنتیکی‌ c

۲- خط‌دار (bar) با علامت ژنتیکی‌ +

۳- شطرنجی‌ یا طرح زاغ‌سبز (checker) با علامت ژنتیکی C

۴- طرح زاغ‌سبز پر که دست‌پر‌ها و دم آن کمی‌ روشن‌تر است (t-pattern Checker) با علامت ژنتیکی C^T

پس علایم طرح‌ها این‌ها هستند:

c / + / C / C^T

توجه داشته باشید که رنگ‌های یک‌دست مثل زاغ ذغالی (spread) جزو این طرح‌ها نیستند، زیرا که این ژن به روی قسمت دیگری از کوروموزم می‌نشیند.

عکس‌های زیر نمونه‌هایی از این چهار طرح هستند که برای تفهیم راحت‌تر از رنگ استاندارد (سبز) آورده شده‌اند. همان‌طور که قبلاً عرض کردم این‌ها فقط طرح هستند و هیچ ربطی‌ به رنگ ندارند و هر چهار طرح را بر روی هر سه رنگ اصلی‌ می‌توان پیدا کرد.

ادامه‌ی خواندن… “ژنتیک کبوتر (بخش دوم)”

1. به قلم: حمید ضیا.

هدف ما امروز آغاز یک سری مقالات آموزشی در مورد ژنتیک کبوتر است. در این مقالات سعی‌ خواهیم کرد که با زبانی ساده و قابل فهم، دوستان را با ژنتیک کبوتر آشنا کنیم. این آشنایی به شما در راه اصلاح نژاد و حرکت به سوی آنچه انتظار شما از یک کبوتر است کمک خواهد کرد.

مهم‌ترین مساله در جوجه‌کشی‌ بوجود آوردن شکل و شمایل ظاهری مورد نظر می‌باشد. برای مثال کبوتر ایرانی‌ از نظر نژادی یک سری خصوصیات فیزیکی‌ که معرفه‌ی این نژاد است را داراست. این خصوصیات ظاهری و ژنتیکی‌ هستند که متمایز کننده نژاد‌های مختلف از یکدیگر می‌شوند. خوشبختانه علم ژنتیک تا حدی پیشرفت کرده که امروزه ما قادر خواهیم بود که کبوتر موردعلاقه‌ی خودمان را به راحتی‌ بوجود بیاوریم. این همان چیزی است که به ژنتیک معروف است. مبحث ژنتیک در مورد جاندارن مختلف متفاوت است. کبوتر با مرغ یا قناری یا فنچ و یا اسب از نظر ژنتیکی متفاوت هستند، و اگر شباهتی وجود داشته باشد بسیار محدود خواهد بود.

کبوتر وحشی یا چاهی (Columba Livia یا Wild – Type):

در مطالعات ژنتیکی کبوتر، همانند بقیه مطالعات ژنتیکی مبنای تمام تحقیقات بر یک استاندارد گذاشته شده است. در بیولوژی استاندارد هر جاندار آن است که برای اولین بار پیدا شده باشد. کبوتر وحشی یا چاهی معرف این استاندارد است و تمامی نژاد‌های کبوتر با این کبوتر مقایسه خواهند شد. این کبوترهای چاهی که اجداد کبوتر‌های امروزی هستند در تمام دنیا یافت می‌شوند. رنگ آن‌ها خاکستری روشن است که دارای دو خط سیاه بر روی بال‌هایشان و یک خط سیاه بر روی انتهای دم‌شان هستند. در زبان فارسی اصطلاحاً به آن «سبز» و در زبان انگلیسی‌ «آبی» می‌گویند. در مباحث علمی‌ نیز از آن به رنگ آبی یاد می‌شود. با اینکه این پرنده در تمام نقاط دنیا کم‌و‌بیش یافت می‌شود با این‌حال تفاوت‌های کوچکی بین آن‌ها وجود دارد. مثلاً بعضی‌ از آن‌ها دارای دور چشم قرمز به جای دور چشم خاکستری هستند. بعضی‌‌ها دارای رنگ خاکستری تیره‌تر از بقیه هستند. بعضی‌‌ها دارای پشت کمر روشن‌تر هستند. بعضی‌‌ها در جوجگی دارای پا هایی تیره و بعضی‌ دارای پاهایی روشن هستند. همچنین صدا‌ها و اندازه‌های آن‌ها متفاوت می‌باشد. حالا ما کدام یکی‌ را مبنای بحث ژنتیک مان باید قرار بدهیم؟ جواب ساده است. هر کدام که در دسترس بود. در بیولوژی مدرن به علت اینکه از اروپا آغاز شده است آن کبوتر چاهی را انتخاب کرده‌اند که دارای چشمانی قرمز، رنگی خاکستری روشن، و جثه‌ای متوسط است. دقیقاً همان چیزی که در ایران و اروپا یافت می‌شود.

ادامه‌ی خواندن… “ژنتیک کبوتر (بخش نخست)”